Ảnh minh hoạ

Sự tăng trưởng kinh tế với tốc độ đáng kinh ngạc ở Trung Quốc được biết đến trên phạm vi toàn cầu. Vậy vai trò của 143 triệu người cao tuổi Trung Quốc đối với sự phát triển này ra sao? Liệu họ chỉ là những người làm cản trở cho quá trình phát triển này hay có thể hiểu khái niệm “cao tuổi trợ giúp” theo nhiều nghĩa khác nhau?

Thực ra, người cao tuổi đã có nhiều đóng góp quan trọng với sự phát triển và quá trình giảm nghèo ở nước này.
Thứ nhất, rất nhiều người cao tuổi tiếp tục làm việc và bổ sung vào nguồn thu nhập của gia đình họ. Phần lớn người cao tuổi là đàn ông và nhiều phụ nữ cao tuổi tiếp tục làm việc. Nếu không làm việc kiếm tiền, người cao tuổi giúp việc nhà hỗ trợ tạo thu nhập cho gia đình.
Thứ hai, một trong những động lực để tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo ở Trung Quốc là động viên nguồn lao động. Hàng triệu triệu thanh niên di cư từ nông thôn ra thành thị để kiếm công việc làm có thu nhập. Những người cao tuổi ở lại nông thôn chăm lo gia đình, làm ruộng, trông trẻ do những người con trưởng thành của họ đi kiếm tiền. Những đóng góp của người cao tuổi giúp Trung Quốc có được lực lượng lao động cơ động giúp phát triển kinh tế của đất nước.
Đồng thời, người cao tuổi cũng duy trì mạng lưới gia đình, hỗ trợ trong việc duy trì các giá trị văn hoá, cơ sở truyền thống. Trong khi nhà nước chưa có đủ nguồn lực bảo đảm các hoạt động bảo trợ xã hội, việc duy trì gia đình mở rộng là cơ sở đảm bảo an sinh xã hội.
Chính phủ Trung Quốc đang từng bước cải thiện chính sách thu nhập cho người cao tuổi ở nông thôn. Những chính sách này sẽ giúp người cao tuổi thực hiện được vai trò chăm sóc gia đình, đóng góp vào nguồn lực của gia đình và sự phát triển kinh tế của đất nước.
Ví dụ, Chính phủ hiện đang cam kết xây dựng hệ thống an sinh xã hội bao phủ trên 1 tỷ người vào năm 2020. Một hệ thống an sinh xã hội mạnh sẽ giành nguồn lực cho người cao tuổi, phần lớn là phụ nữ đang đóng góp vào thu nhập gia đình và chăm sóc trẻ em. Ở nhiều nước, thay vì chính sách cho người cao tuổi lại là các chính sách trợ cấp cho cả hộ gia đình.
Bước tiếp theo sẽ là ở cấp địa phương. Những nỗ lực của Chính phủ, thông qua Uỷ ban quốc gia người cao tuổi với sự trợ giúp của Tổ chức người cao tuổi quốc tế (HelpAge International) sẽ hỗ trợ Hội người cao tuổi ở nông thôn trong tạo cơ chế hiệu quả cho các hoạt động tăng thu nhập và cải thiện cuộc sống của người cao tuổi. Dự án mới ở tỉnh Sha An Xi đặt mục tiêu chứng minh rằng chính quyền địa phương đóng vai trò chủ yếu trong xây dựng Hội người cao tuổi - tổ chức giúp người cao tuổi đóng góp vào sự phát triển kinh tế và giảm nghèo ở cộng đồng.
Như vậy, nếu nhìn nhận người cao tuổi như yếu tố cản trở trong phát triển là sai lầm. Và bởi người cao tuổi là một trong những lực lượng giảm nghèo ở nông thôn, Trung quốc hiểu rằng không thể giảm nghèo nếu nếu không đáp ứng các nhu cầu của Người cao tuổi.

Trích dịch từ “Người cao tuổi ở nông thôn Trung quốc”

TS. Nguyễn Thị Lan